Checklist of signs and symptoms of tongue tie and lip tie

  • Signs of restricted mobility of the muscles of the tongue and the upper lip:

Due to the tie the tongue can only move the front and sides a bit. The tongue cannot go up and back properly, difficulty latching on, drawing in the nipple deep. While very often at the same time the upper lip cannot flange out over the breast, because the tie pulls it inward. So the baby slides off easily. Resulting in small latch, letting go of nipple. Latching on and drinking difficult or only works with a nipple shield or bottle. Falling asleep at the breast or bottle, frustrated, doesn’t seem to want to drink, doesn’t empty the bottle.

  • Signs of compensating due to restricted mobility of the tongue and lip tie:

Tries to hold on to the breast by clenching jaws together. Uses cheek muscles to draw milk. Mother experiencing pain especially at latching on. But not always painful, also just sucking really “hard” or “strong”. Chin quivers from jaw muscles tension. Sucking blisters on lips from friction. This compensating is weary for the baby and especially in compromised growth or premature babies it’s a shame it costs energy. Sometimes babies are called lazy drinkers.

Nipple should come out round, but comes out flattened, with blisters, discoloured and sore. “Raynaud” like symptoms from diminished blood flow to nipple.

  • Signs of compromised ability to get sufficient milk:

Due to the baby’s restricted mobility, only suckles at the nipple and hardly at any breast tissue. There is too little milktransfer as a result. The baby draws in the nipple as if sucking in spaghetti, hangs on nipple like a “cliffhanger”, often pulling and moving the head in an attempt to pull out the milk, sometimes using hands to pull the breast in older baby’s, drinking suddenly painful when teeth come.

Baby doesn’t “empty” the breast (or bottle), drinks often to get enough milk. Plugged ducts, overproduction from drinking often, compromised production in the end.

Baby loses weight more than 7% in the first days, getting back to birth weight takes more than 10 days. Growth stagnates after weeks or months when production decreases. Babies don’t always show; they save energy by sleeping long for example. A sign could be very few poop diapers.

Baby only drinks the “easy” milk, during the milk ejection reflex.  Drinks short or very long. Only making the chin tug and drinking when MER or giving breast compression or supplementing at the breast.

  • Signs of compromised possibility of making a good seal:

Due to the low tongue position, often high palate and the upper lip not flanging out completely over the nipple, bottle or breast, your baby cannot make a good seal and loses suction, you can hear clicking sounds. Also very loud drinking, gulping it down and choking. Complaints of swallowing air.
The swallowed air needs to go somewhere; it goes up or down. Burping, hiccough, spitting, windy, colic.  GER or reflux with or without spitting (hidden reflux). In hidden reflux the baby tries to keep the milk down by swallowing again, sometimes forgetting to breath momentarily. During feeding it can be very uncomfortable for the baby and can become restless.  It’s difficult to put the baby down to sleep. Parents walk with their baby until symptoms subside. The baby can experience pain from the stomach acid in the oesophagus. GERD. Sometimes medication is given which lowers stomach acid.

Thrush is often confused with tongue tie problems. Although you can see it both at the same time. The tongue may have debris in the papilla (from day of birth) due to the fact that the tongue hardly touches the palate so it doesn’t “rub clean”. Pinching and stabbing pain can be from thrush or compensating behaviour from tongue and lip tie. In tongue tie you can see white debris on the posterior part of the tongue behind the tongue tie, the front of the tongue rubs clean against the inside of the upper maxilla. Thrush is a “pearl white” shine or white plaques on the inside of the lips and on the mucous membranes of the inside of the mouth.

*Note that not all symptoms have to be present at the same time.

Does treatment have an immediate effect?

Treating tongue- and lip tie is relatively speaking, a minor surgical procedure and an attempt to improve the present situation. This applies to babies, children and adults.

It remains, however, always a surgery.

In general, the younger the patient at the time of the treatment, the more likely symptoms will improve.

However, the degree of success in infants can also be affected by other factors such as childbirth and how the baby drank the breast or bottle prior to treatment. Babies need to re-learn how to use their tongue as they have established compensatory behaviours such as jaw clenching to obtain the milk. Sometimes it takes several days or weeks before results are seen. Often babies can be irritable the first 24-48 hours and can refuse the breast or bottle. If the baby refuses the breast, use a bottle, teaspoon or syringe so that the baby receives some milk.

It is strongly advisable to make an appointment with a Lactation Consultant and/or other therapists if feeding remains problematic, ask the Lactation Consultant who was present at the release which therapy is most suitable. For example, physiotherapy, speech therapy or chiropractic/osteopath/craniosacral care. It is also advisable to have a check up on the wound within a week with somebody who has knowledge.

Older babies may want a paracetamol suppository to make them feel more comfortable after the procedure. Depending on their weight, 60-120 mg. Check at your pharmacy.

Can I feed directly after the release?

The baby can be fed immediately after the release. The baby can latch on to the breast or drink from the bottle. It is wise to choose the feeding method the baby was used to until the release. At the consultation there is a lactation consultant present who can assist and provide additional advice. However, it is not a lactation consultation and is only intended to help the mother and baby immediately after treatment.

For more breastfeeding advice and guidance, we refer to a Lactation Consultant IBCLC near you.

My baby is growing well, is the release of a tongue tie or lip tie necessary?

Even though a baby grows well, several complaints can be experienced by both the mother and the baby. See FAQ: signs and symptoms of tongue and lip tie 

Frequent plugged ducts and mastitis, pain and discomfort can be a reason for the mother. In babies it is possible that a lot of air is swallowed in, sometimes gastroesophageal reflux disease is present, cramps and colic, the high frequency of drinking and often restlessness during feeding can also a be the reason for the tongue tie and/or lip tie to be treated.

In the long run, babies and children may have difficulty with eating solids, speech and overall mouth development (for example, the shape of the jaws and how the teeth are aligned). However, it is not possible to say with certainty whether a baby or child will actually have long term consequences of the tongue tie or lip tie.

What if the baby doesn’t want to drink after treatment?

It is possible that 24-48 hours after surgery, babies can be irritable and tearful.

Rarely, it may take longer. If babies refuses the breast or bottle, you can give milk orally with a spoon or syringe, or a small medicine cup placed to the lower lip so that you can gently drip some milk into the mouth. A baby will ultimately want to drink again, but may have trouble getting used to the new mobility of his/her tongue. Temporarily the baby may also latch on with a nipple shield (watch this video).

If the baby is still very upset an acetaminophen (paracetamol) suppository can be given. 60 mg depending on the weight. When in doubt about the amount of medication always consult a doctor.

If you have any questions do not hesitate to call your Lactation Consultant.  (Or the lactation consultant present if you had an appointment at the Tongue Tie Clinic, you will find her telephone number on the aftercare card.)

Tips verbeteren drinken aan de borst

Na de behandeling kan het zijn dat je kindje anders moet leren drinken, omdat de tong vast gezeten zat. Nu de tong los is, is het alsof je je been uit het gips krijgt, je moet opnieuw leren lopen. Daardoor kan de baby een dag of iets langer mopperig zijn. Des te ouder de baby des te langer moest de baby compenseren om toch melk te kunnen krijgen, bedenk ook dat je baby in de baarmoeder al vruchtwater dronk met een tong die vast zat. Je baby heeft even tijd nodig om op een “nieuwe” manier te gaan drinken.  De tongspelletjes kunnen het beste voor voedingen gedaan worden om de tong uit te dagen meer verschillende bewegingen te gaan maken. Het strekken van de hele tong naar het gehemelte stimuleert de beweging naar boven, deze is essentieel voor het goed vacuüm creëren en voorkomt opnieuw vastgroeien.

Soms is de overgang groot en kan een baby wel wat hulp gebruiken om de overgang wat te vergemakkelijken. Bij borstvoeding is het goed om je lactatiekundige te vragen voor een consult. Een andere houding kan handig zijn en tips voor optimaal aanleggen of tijdelijk een tepelhoedje. Ook bij het kiezen van de de juiste maat tepelhoed (Philips Avent van de drogist is vaak onhandig in gebruik), vaak is Ardo of Medela Large of Medium de beste en bij hele grote tepels heeft Mamivac een nog grotere maat. Kijk goed naar dit filmpje voor juist gebruik.

Als een baby niet direct wil aan happen kan je je baby eerst wat rustiger krijgen met wat vingervoeden zoals hier, je kan ook een spuitje gebruiken zoals deze vader. Je kan je baby bijvoorbeeld 10-30 ml even laten drinken. Masseer de handpalm, dit stimuleert het aanhappen en zuigen.

Het kan zijn dat je productie is gaan achterlopen door het niet optimale drinkgedrag vóór de behandeling. Kijk ook even bij deze FAQ.

Een manier om de baby aan de borst te krijgen kan is hem of haar even met paced bottle feeding te laten drinken. Doe dat dicht bij je blote borst (met de tepelhoed erop als dat beter gaat) en als de baby rustig wordt, switch je naar de borst zonder de baby te verplaatsen. Als er nog langer bijgevoed moet worden, bijvoorbeeld omdat je productie is gaan achterlopen kun je beter aan de borst bijvoeden met een slangetje, dit is heel eenvoudig en bevordert het terug gaan aan de borst en je melkproductie tegelijkertijd, bovendien hoef je dan niet meer te kolven en drinkt je baby in één keer zijn totale voeding in plaats van eerst de borst en dan nog de fles.

Vermeerderen van de melkproductie

Doordat je baby met een strakke tongriem en lipband minder effectief melk uit je borst kon krijgen, kan het zijn dat je melkproductie achter loopt bij de behoefte. Na de behandeling kan je baby beter vacuüm creëren, waardoor hij de borst beter kan leeg drinken.
Om de productie weer af te stemmen op de behoefte van je baby moet je vaak extra stimuleren door bijvoorbeeld vaker aan te leggen en van borst te wisselen. Ga ook borstcompressie toe passen. Bijvoeden kan beter aan de borst met een sonde of borstvoeding hulpset. Het stimuleert de melkproductie zonder dat je nog extra fles hoeft na te geven en hopelijk kan stoppen met kolven. Hier een filmpje hoe je dat eenvoudig doet. Hier hoe je de BHS van Medela gebruiken kan.

Bekijk deze video van kinderarts Jane Morton hoe je het beste met compressie en massage kan kolven en ook hoe je met de hand kan kolven om zodoende je productie omhoog kan brengen. Ga ook clusterkolven of powerkolven.

Er zijn daarbij ook kruiden die de productie helpen te vermeerderen en een medicijn.

Vraag de lactatiekundige IBCLC om een consult. Weeg je baby regelmatig bij het consultatiebureau.

Zijn er mogelijkheden om het compensatiegedrag van een baby te verbeteren?

De baby heeft soms lang op een andere en compenserende manier moeten drinken, wat al in de baarmoeder met het vruchtwater plaatsvond. Soms “klemt” een baby de kaak, of lijkt de baby wel te bijten aan de borst of fles. Mogelijk is er een trilkinnetje (van de spierspanning) aanwezig en opende de baby zijn mondje slecht om de borst aan te happen. Op deze video zie je hoe je de baby kan helpen de kaken te ontspannen.

Tijdens het voeden kan een baby ook “overstrekt” liggen of een voorkeurshouding hebben. Deze soms erg gespannen kaakspieren en spieren in het mond-, keel-, en halsgebied kunnen geholpen worden te ontspannen, om de baby een signaal te geven dat compenseren niet meer nodig is en dat hij of zij op een andere manier kan gaan drinken. Ook baby’s met koliek of buikkrampjes en huilbaby’s hebben baat bij een eventuele behandeling van een professional zoals een fysiotherapeut, chiropractor, osteopaat of manueel therapeut die een universitaire studie afgerond heeft en kan helpen om compensatiegedrag af te leren. Check bij een praktijk of er veel baby’s geholpen worden en dan met name in het mond/halsgebied.

Kijk ook op deze pagina voor adressen van andere hulpverleners die hun expertise inzetten om de baby in de motorische ontwikkeling verder te helpen zoals de kinderfysiotherapeut die bij je thuis in de dagelijkse verzorging de motorische therapie bij je leert toepassen, de logopedist voor verdere ontwikkeling op het gebied van gebruik van de tong en de mond bij drinken eten en praten, de lactatiekundige bij verder verhelpen van borstvoedingsproblemen die ontstaan zijn door strakke tongriem.



Case studies en onderzoek chiropractie en manuele therapie:

Nederlandse casestudie, borstvoedingsproblemen en chiropractiebehandeling.

http://www.enhancedentistry.com.au/wp-content/uploads/2015/02/Chiropractic-and-Breastfeeding.pdf 114 case studies.

Meer artikelen:






De baby groeit nog niet goed door, wat kan ik doen?

Bij Borstvoeding:

Het kan zijn dat de melkproductie de vraag momenteel niet goed aan kan. Door de strakke tongriem en/of lipband is de productie uit balans. Je kunt de lactatiekundige raadplegen (link naar lactatiekundigen volgt nog)

Manieren om de productie omhoog te krijgen:

  • Borstcompressie toepassen zie de info op borstvoeding.com
  • Extra aanleggen, veel wisselen van borst, hou de baby steeds bij je, liefst huid op huid, extra kolven als de baby zelf niet vaak of vaker wil drinken, kolven liefst met de hand/en of massage tijdens het machinaal kolven.
  • Galactogogen gebruiken. Kruiden die de productie stimuleren. Online te bestellen.
  • Domperidon gebruiken. Een middel tegen misselijkheid en maagzuurremmend die als bijwerking heeft dat het moedermelkhormoon prolactine verhoogt. Recept van de huisarts.

Meer informatie voor de arts en een dosering zie borstvoeding.com.

Bij flesvoeding:

Het kan zijn dat de baby nog niet goed door heeft hoe hij effectief kan drinken. Als gewichtstoename achterblijft raadpleeg het consultatiebureau of kinderarts.

What is the effect of a lip tie on breastfeeding or bottle feeding?

Often only the tongue tie is acknowledged to be important in feeding the baby and the lip tie is dismissed.

The importance of the upper lip flanging out while deeply latching on to the breast or bottle ensures a better seal of the oral cavity. Several studies with ultra sound images show a good movement of the tongue while breastfeeding. The normal tongue movement while breastfeeding is best achieved when the baby can open the mouth wide. This wide opening is best achieved when the baby is able to curl the upper lip, so that the mucous membrane portion of the lip (instead of the dry outer part) is in contact with the breast. This provides a better seal, which is the first step in generating negative pressure in the mouth while breastfeeding. This also applies to the bottle. When a lip tie is anchored to the upper jaw, the outward curling movement is impeded. This results in a smaller mouth opening and forces the baby to take a shallow latch and gives a poor seal while breastfeeding or bottle feeding.