FAQ

Index

Checklist of signs and symptoms of tongue tie and lip tie

  • Signs of restricted mobility of the muscles of the tongue and the upper lip:

Due to the tie the tongue can only move the front and sides a bit. The tongue cannot go up and back properly, difficulty latching on, drawing in the nipple deep. While very often at the same time the upper lip cannot flange out over the breast, because the tie pulls it inward. So the baby slides off easily. Resulting in small latch, letting go of nipple. Latching on and drinking difficult or only works with a nipple shield or bottle. Falling asleep at the breast or bottle, frustrated, doesn’t seem to want to drink, doesn’t empty the bottle.

  • Signs of compensating due to restricted mobility of the tongue and lip tie:

Tries to hold on to the breast by clenching jaws together. Uses cheek muscles to draw milk. Mother experiencing pain especially at latching on. But not always painful, also just sucking really “hard” or “strong”. Chin quivers from jaw muscles tension. Sucking blisters on lips from friction. This compensating is weary for the baby and especially in compromised growth or premature babies it’s a shame it costs energy. Sometimes babies are called lazy drinkers.

Nipple should come out round, but comes out flattened, with blisters, discoloured and sore. “Raynaud” like symptoms from diminished blood flow to nipple.

  • Signs of compromised ability to get sufficient milk:

Due to the baby’s restricted mobility, only suckles at the nipple and hardly at any breast tissue. There is too little milktransfer as a result. The baby draws in the nipple as if sucking in spaghetti, hangs on nipple like a “cliffhanger”, often pulling and moving the head in an attempt to pull out the milk, sometimes using hands to pull the breast in older baby’s, drinking suddenly painful when teeth come.

Baby doesn’t “empty” the breast (or bottle), drinks often to get enough milk. Plugged ducts, overproduction from drinking often, compromised production in the end.

Baby loses weight more than 7% in the first days, getting back to birth weight takes more than 10 days. Growth stagnates after weeks or months when production decreases. Babies don’t always show; they save energy by sleeping long for example. A sign could be very few poop diapers.

Baby only drinks the “easy” milk, during the milk ejection reflex.  Drinks short or very long. Only making the chin tug and drinking when MER or giving breast compression or supplementing at the breast.

  • Signs of compromised possibility of making a good seal:

Due to the low tongue position, often high palate and the upper lip not flanging out completely over the nipple, bottle or breast, your baby cannot make a good seal and loses suction, you can hear clicking sounds. Also very loud drinking, gulping it down and choking. Complaints of swallowing air.
The swallowed air needs to go somewhere; it goes up or down. Burping, hiccough, spitting, windy, colic.  GER or reflux with or without spitting (hidden reflux). In hidden reflux the baby tries to keep the milk down by swallowing again, sometimes forgetting to breath momentarily. During feeding it can be very uncomfortable for the baby and can become restless.  It’s difficult to put the baby down to sleep. Parents walk with their baby until symptoms subside. The baby can experience pain from the stomach acid in the oesophagus. GERD. Sometimes medication is given which lowers stomach acid.

Thrush is often confused with tongue tie problems. Although you can see it both at the same time. The tongue may have debris in the papilla (from day of birth) due to the fact that the tongue hardly touches the palate so it doesn’t “rub clean”. Pinching and stabbing pain can be from thrush or compensating behaviour from tongue and lip tie. In tongue tie you can see white debris on the posterior part of the tongue behind the tongue tie, the front of the tongue rubs clean against the inside of the upper maxilla. Thrush is a “pearl white” shine or white plaques on the inside of the lips and on the mucous membranes of the inside of the mouth.

*Note that not all symptoms have to be present at the same time.

Wanneer kunnen we beginnen met myofunctionele therapie?

–  De leeftijfd is variabel. De meningen lopen hierover uiteen. Sommigen noemen 5 jaar, anderen 8 jaar.
Dit hangt in eerste instantie af van de motivatie van de cliënt . Het ene kind is zich eerder bewust van verkeerde gewoonten dan het andere en het ene laat zich eerder behandelen dan het andere.

–  De motivatie. Langdurig ingeslepen gewoonten moeten veranderd worden en de aangeleerde nieuwe functie moet ingebouwd worden in het “normale” leven. Dit vereist een enorme motivatie van zowel de cliënt als van de ouders.

–  De ernst van de tandheelkundige afwijking. De vorm van gebit en kaak kan zo afwijkend zijn dat bv. neusademen niet mogelijk is. Een ondoorgankelijke neus of bv. ernstig vergrote amandelen kunnen eveneens een neusademen onmogelijk maken. Bovendien kan een verkeerd mondgedrag de afwijking alleen nog maar verergeren. Duidelijk is dat er in bovenstaande gevallen sprake moet zijn van goede samenwerking tussen arts, tandarts, Myofunctionele therapeut en orthodontist of KNO-arts.

–  De ernst van de logopedische afwijking. De mate waarin het afwijkende mondgedrag het normale eet- en drinkpatroon en de spraak beïnvloedt, zal medebepalend zijn voor het tijdstip waarop met Myofunctionele therapie begonnen moet worden

Wat voor gewoonten kunnen afwijkingen in het gebit veroorzaken?

–  Zuiggewoonten: Te vaak of te intensief (ook bij oudere kinderen of volwassenen) duim- of vingerzuigen. Ook tong- en lipzuigen komt voor. Een te lang of te intensief gesabbel op een speen valt ook onder afwijkende zuiggewoonten. Het is algemeen bekend dat afwijkend zuiggedrag leidt tot een afwijkende stand van tanden en/of kaken.

–  Mondademen: De functie van de neus bestaat onder andere uit het bevochtigen, verwarmen en reinigen van de ingeademde lucht. Bij mondademen vervalt deze gunstige eigenschap. De gevolgen zijn vaak terugkerende infecties in de keel, van amandelen of zelfs middenoorontstekingen. Vaak zien we bij mondademen dat ten gevolge van het wegvallen van de druk van de lippen op de tanden, de voortanden naar voren gaan staan. Tevens komt een smal verhemelte voor en in meer of mindere mate kwijlen.

–  Bijtgewoonten, bv. vinger-, nagel- of lipbijten; of klemmen, knarsen e.d. Dit kan schadelijke invloed hebben op het kaakgewricht waardoor spieren overbelast worden. Andere spiergroepen in de mond zullen daar ook nadelige gevolgen van kunnen ondervinden.

–  Afwijkend slikgedrag: Afwijkend slikgedrag gaat meestal met tongpersen gepaard, naar voren of opzij. De afwijkende houding van de tong heeft grote gevolgen voor het vermalen van het voedsel, het vormen van een goede voedselbrok en het slikken. Tenslotte heeft het gevolgen voor de spraak. Een afwijkend slikpatroon heeft vrijwel altijd gevolgen voor de stand van de tanden of kiezen en de vorm van de kaak.

Wanneer myofunctionele therapie?

Wanneer er sprake is van een verkeerd evenwicht van de mond- en aangezichtsspieren of van een verkeerd slikpatroon, kan er sprake zijn van een of meer van de onderstaande verschijnselen:

–  mondademen;

–  verkeerde stand van tanden, kiezen of kaken;

–  indien na orthodontische of kaakcorrigerende behandelingen de “verholpen” afwijking
weer (gedeeltelijk) terugkomt;

–  duimzuigen, vingerzuigen, speenzuigen etc. waar eigenlijk niet van af te komen is;

–  indien er bij een volwassen cliënt duidelijke problemen zijn bij het op zijn plaats blijven zitten van een overigens perfect vervaardigde gebitsprothese;

–  indien er sprake is van “slappe” lipspanning;

–  indien er sprake is van een smal en hoog verhemelte;

–  bij spraakmoeilijkheden, bv. lispelen of slissen;

–  bij moeilijkheden met slikken of eten;

–  indien er sprake is van een verkeerde tongpositie in rust (bv. lage tongligging in rust);

–  bij kaakgewrichtsklachten.

Tips nazorg oudere baby, oefeningen en tongspelletjes

Hierbij wat linkjes voor nazorg bij de oudere baby. De oudere baby werkt vaak minder makkelijk mee. Dan kan een andere houding en wat speelselere benadering helpen. Een oudere baby heeft ook veel langer moeten compenseren met andere spieren om toch te kunnen drinken, dus een stukje therapie om het compensatiegedrag los te laten helpt. Daarnaast begeleiding van een lactatiekundige IBCLC of een pré-logopedist is aan te raden om het voeden te verbeteren. Zie hier een lijst met lactatiekundigen en therapeuten en pré logopedisten per provincie.

Oudere baby Lactatiekundige IBCLC, Melissa Cole. https://www.youtube.com/watch?v=-llmAhDoKno https://www.youtube.com/watch?v=q9Io3Ush-S4 

Oudere baby Lactatatiekundige IBCLC Jennifer Tow. https://www.youtube.com/watch?v=DgneHlx-5Rc

Kijk er even een paar keer naar, masseer ook de kaakspieren, wangen zoals op deze filmpjes. Help je kindje om te ontspannen.

 

Temporary complaints after treatment

Pain and discomfort, see this FAQ.

Temporarily more throwing up because the baby drinks more effectively, the stomach may not yet have been used to the new amount so quickly.

There may be some swallowed blood after the treatment. That doesn’t do any harm. A little green / black solidified blood  can be in the diaper.

More saliva.

Temporarily bad smell from the mouth. This is because the ties are removed and scalded at the same time.

Temporarily more difficult to latch on, more painful latching on, refusal of breast or bottle, also look at the FAQ about remedying compensation behaviour.

Suction blisters can stay for a while, your child is used to drinking in a compensatory way and it can take some time before it is gone. It does no harm.

Your baby can be very grumpy the first 24-48 hours. Also read the frequently asked question(link) about it.

Fever; in fever, the body temperature is 38 degrees or higher. It is very unlikely that this is due to the treatment, rather though another infection. It is important that your child is not drowsy and continues to drink well. If refusing milk give milk from a bottle or with syringe.

For children under 3 months with a fever you should always warn your doctor.

What are those hard white bumps on a baby’s gums?

Depending on the size and spread over the jaws, there are two options:

Pearl of Epstein:

These are small thickened inclusion cysts on the palate, but can also occur on the gums or palate. Usually seen as multiple, white, rice grain large elevations in the vestibular (lying against the cheek) mucous membrane of the upper jaw (alveolaris processus). They are small cavities filled with fluid, (cystic nodule) covered by a thin epithelium (layer of skin) and filled with keratin (a type of protein).

The Epstein pearls are completely harmless, do not hurt, do not need to be treated and disappear spontaneously. Treatment is therefore not necessary.

“Bohn’s” nodules (hard bumps):

These are white-like bumps spread over the entire upper and / or lower jaw (see photos). The exact aetiology is unknown, but it is suspected that they arise as a remnant of the dental lamina or of heterotrophic salivary glands. They can be present over the entire lower or upper jaw or on the palate (palate). These hard bumps are benign and disappear over time. Treatment is therefore not necessary.

Is het verwijderen van de tongriem en/of lipband een hype of trend?

Het verwijderen van een tongriem of lipband wordt al jaren uitgevoerd door diverse medisch specialisten of tandartsen. Vaak gaat het dan om oudere kinderen of volwassenen met een zodanige functiebeperking dat chirurgisch ingrijpen nodig is. Wanneer drinken voor baby’s of jonge kinderen moeizaam ging werd er in het verleden vaak overgegaan op kunstvoeding. Tegenwoordig is men alert om in een vroeg stadium wanneer er (functionele) problemen zijn deze te diagnostiseren en eventueel te laten behandelen. Het is dus niet zozeer een hype of trend, maar heeft met vroeg diagnostiek te maken. Bij mogelijke (functionele) problemen is het beter om op jonge leeftijd te worden behandeld dan op oudere leeftijd.

Andere zorgverleners willen meer informatie is dat er?

De Nederlandse Vereniging Lactatiekundigen heeft een Werkdocument Tong-en Lipriem voor alle zorgverleners, artsen, verloskundigen, (pre) logopedisten gemaakt. Dit kan van de site afgehaald worden en gekopiëerd.

Informatie naar gepubliceerd onderzoek in het Journal of Pediatrics van specifiek het effect op reflux, lucht mee drinken door tong-en lipriembehandeling kan men terecht bij het werk van kaakchirurg en kinderarts Scott A. Siegel.

Op de site van de Amerikaanse KNO-arts dr. Ghaheri  http://www.drghaheri.com is ook veel informatie te vinden.

 

 

 

 

Is er wetenschappelijk onderzoek beschikbaar?

De Nederlandse Vereniging Lactatiekundigen heeft een Werkdocument Tong-en Lipriem voor alle zorgverleners, artsen, verloskundigen, (pre) logopedisten gemaakt. Dit kan van de site afgehaald worden en gekopiëerd.

Informatie naar gepubliceerd onderzoek in het Journal of Pediatrics over specifiek het effect op reflux, lucht mee drinken door tong-en lipriembehandeling kan men terecht bij het werk van kaakchirurg en kinderarts Scott A. Siegel.

In Nederland zijn we wel bezig met het opzetten van wetenschappelijk onderzoek, maar is er tot op heden nog weinig gepubliceerd.

Er blijft veel discussie over de benaming en behandeling van de types tongriem, en of er bewijs is dat een behandeling wel effectief is en hoeveel je moet weghalen van de tongriem en lipband.

Veel onderzoeken uit het verleden keken ook alleen naar de “duidelijke” tongriem die zichtbaar was met een vlies tot aan de tip van de tong. Maar uit recentere onderzoeken van O’Callahan (2013) and Pranksy (2015) blijkt dat er wel degelijk een posterior deel is, achter het mondslijmvlies wat ook behandelt moet worden om de (borst)voedingsproblemen het hoofd te bieden.